Basles

Cachao

De Calypso
Voor meer informatie over de geschiedenis van de Calypso wil ik je verwijzen naar de pagina over CalypsoJazz 4. Maar zoals voor alle ritmes geldt die in deze les besproken worden, wil ik je hier bovenal duidelijk maken welk figuur je kunt spelen. Dat zijn er eigenlijk twee. Het eerste figuur is verreweg het populairst, vooral als het gaat om de meer oorspronkelijke calypso's. Luister. Speel de 2e noot met veel nadruk en misschien net een fractie langer dan je uit jezelf zou doen. Het tweede figuur is eigenlijk min of meer hetzelfde als het figuur dat we kennen van in tweeën spelen in de jazz. Het is dan ook populair bij jazzmuzikanten. Luister.

De Bossa Nova
De bossa nova heeft de laatste jaren behoorlijk aan populariteit ingeboet. Nog niet zo lang geleden zette elke zich zelf respecterende jazzmuzikant wel een bossa nova op zijn LP of CD. Nu lijkt een Bossa Nova wel besmet gebied – hetgeen ook blijkt uit de moeite die ik gehad heb om een normale Bossa Nova te vinden op youtube. Het is me niet helemaal gelukt. Na veel moeite heb ik genoegen moeten nemen hiermee. Neemt niet weg dat er de prachtigste lyrische Bossa Nova's zijn geschreven, voor door Jobim. Ik ben een grote fan!!! De claves van de Bossa Nova, een 3-2 claves, verschilt iets van de meeste claves, de laatste tel van het 3 gedeelte komt een halve tel later. Speel hem met dit figuur. Luister. Of met dit figuur. Luister. Nou ja, niet echt een reclame voor de Bossa Nova, die laatste zanger, moet ik toegeven.

De samba
Een clavesloos ritme. wat de bas spelt, is (min of meer) een vervanging van het patroon van de Surdo, een diepe Braziliaanse trom. Hij wordt meestal zo gespeeld, in feite hetzelfde als de bas bij de Bossa Nova. Moeilijk om een acceptal youtube filmpje te vinden, de rare ritme box samba's vliegen je om de oren. Nou ja, dan deze maar. ik houd me aanbevolen voor een track met een mooie, traditionele surdo. De Samba is doorgaans veel sneller dan een Bossa Nova, maar het figuur dat meestal gespeeld wordt komt overeen met het basfiguur van de Bossa Nova.

mongo santemaria

Mongo Santemaria

Latin bassen
In deze basles wil ik in vogelvlucht een aantal basfiguren bespreken die bij Zuid-Amerikaanse ritmes gespeeld worden: de Salsa, de Afro-Cubaanse 6/8ste, de Calypso, de Bossa Nova en de Samba. Ik wil je vragen om eerst basles 52 over de Claves te lezen. Als je Latin speelt, zijn in 9 van de 10 gevallen de Claves de basis, dus het is heel belangrijk dat je weet wat daarmee bedoeld wordt als je gaat Latin bassen. Zelfs als de claves niet de basis zijn en er sprake is van een clavesloze  partij, is het belangrijk om dit te beseffen (en om misschien stiekem toch gebruik te maken van de clavesprincipes, want het swingt enorm).
In de jazz (dat is nu eenmaal 'mijn' soort muziek) worden er al vele jaren lang Latin ritmes gespeeld. De manier waarop ze gespeeld werden had meestal weinig te maken met het oorspronkelijke ritme; het was eerder een oppervlakkige interpretatie daarvan door jazzmuzikanten. En al was het dan een oppervlakkige interpretatie van de oorspronkelijke ritmes, het resultaat klonk vaak leuk en vrolijk en dat was mogelijk ook de enige intentie die de desbetreffende jazzmuzikanten hadden: eens een keer een ander ritme spelen dan het traditionele (in ons geval lopende bas) ritme, zoals we bijvoorbeeld horen als we luisteren naar opnames van Horace Silver uit de vijftiger jaren. Toch klinkt het origineel uit Zuid Amerika ritmisch subtieler, swingender en geraffineerder. Laten we daarom een aantal basisritmes van de bas bekijken. We beginnen met de Salsa.

Salsa
Salsa is een verzamelnaam voor een heleboel ritmes zoals de son, de Rhumba, de Mambo en nog veel meer.  In feite betekent Salsa saus en werd het gebruikt om de vermenging van de muziek van Latijnse immigranten in Amerika en Noord Amerikaanse muziek mee aan te duiden. Het is onderhand zo'n algemene term geworden, dat ik hem hier ook aanhoud.Het figuur dat de bas speelt in de Salsa, wordt een Tumbao genoemd. Het meest voorkomende figuur ziet er ritmisch zo uit. In de eerste maat begint de bas op de eerste tel, om er vervolgens niet meer op terug te keren, de noten vallen voortdurend op de 2½ en op de vier, zowel bij een 3-2 claves als bij een 2-3 claves. Speel dit met een triolen gevoel. Het is geen echt triool, maar je speelt het toch met een licht triool gevoel. Luister. Oorspronkelijk heette dit een rumba, maar nu dus een Salsa. In de meeste Zuid-Amerikaanse muziek wordt eigenlijk steeds gespeeld met het tegenover elkaar zetten van een indeling in drieën en een indeling in vieren. Dit wordt ook duidelijk in de Afro-Cubaanse 6/8ste.

De Afro-Cubaanse 6/8ste
Luister. Zoals je kunt horen (na  de conga solo), speelt de bas op elke tel van de 6/8ste, zoals bij dit figuur. Terwijl het duidelijk een 6/8ste is, kun je ook  kun je tegelijkertijd een indeling in vieren horen, vooral door toedoen van de pianist. Dit is heel gebruikelijk in deze muziek – en trouwens ook in de Afrikaanse muziek, ritmisch de wortels van de Zuid-Amerikaanse muziek. Terwijl je een indeling in vieren hoort, hoor je tegelijk een indeling in drieën en andersom. Het nummer Afro Blue dat je net hebt gehoord is trouwens van Mongo Santemaria, die hier conga speelde; het wordt vaak ten onrechte aan John Coltrane toegeschreven.

Binnengekomen zonder navigatie? Klik hier