Basles
claves

Mensen die hun hele leven deze muziek gehoord of gespeeld hebben, klappen automatisch de goede claves mee, die voelen dat gewoon. Aangezien Zuid-Amerikaanse muziek (en zeker de Salsa) voor de meeste Nederlanders een late ontdekking is, en wij dus meestal die extra gevoeligheid missen, kan een ezelsbruggetje geen kwaad. Hier komt het, het geheim van de claves ontsluierd.
Als we dat claves figuur nog eens wat beter bekijken, valt op dat het uit een maat bestaat met een aantal syncopische accenten (de eerste maat van een 3-2 claves) en een maat waarbij de accenten vol op de tel komen, namelijk op de tweede en derde tel (de tweede maat van de 3-2 claves). Ditzelfde principe geldt voor alle instrumenten: je hoeft er dus alleen maar op te letten in welke maat van elke 2 maten syncopisch of vol op de tel gespeeld wordt als je wilt ontdekken of er sprake is van een 3-2 of een 2-3 claves.
Laat ik als voorbeeld een koebelfiguur gebruiken:



Zoals je ziet, staan er nogal wat syncopen in de eerste maat, terwijl er lekker op de tel wordt gestampt in de tweede maat. De eerste maat is dus het 3 gedeelte, de 2e maat het 2 gedeelte van een 3-2 claves. Een 3-2 claves dus. En wat voor claves heeft het volgende koebelfiguur?

Inderdaad, een 2-3 claves! Makkelijk toch?

Celia Cruz

De claves
De basis van de meeste Salsa ritmes wordt gespeeld door een instrument met de naam claves.
Dit instrument bestaat uit twee houten stokjes die tegen elkaar geslagen worden (het is vast het oudste en simpelste instrument ter wereld). Omdat het ritmische figuur van de claves zo gigantisch belangrijk is, wordt er door Latin muzikanten voortdurend naar gerefereerd. De naam van het instrument wordt gebruikt om het ritmische figuur mee aan te duiden. ‘Wat is de claves’ wordt er dan bijvoorbeeld gezegd.
In wezen zijn er maar twee claves (= dus ritmische basisfiguren), andere claves wijken meestal maar een klein beetje af van deze figuren. Ze worden de drie-twee en de twee-drie claves genoemd. Het zijn twee maten figuurtjes.
De drie-twee claves heeft drie accenten in de eerste en twee accenten in de tweede maat. Hij ziet er zo uit:
claves

De twee-drie claves heeft twee noten in de eerste maat en drie noten in de tweede maat, wat je vast al geraden had. De 2-3 claves lijkt sprekend op de 3-2 claves, alleen zijn de maten omgedraaid.

Dit figuur ziet er dus zo uit:

clavesEr zijn nog wat kleine variaties op de voorgaande thema’s. Zo ziet de (3-2) claves van de Bossa Nova (wat overigens geen Salsa ritme is) er bijvoorbeeld zo uit:

claves

Zo zijn er nog wat kleine afwijkingen, maar dit zijn kleine verschillen die er niet veel toe doen. In wezen zijn er slechts 2 claves figuren.
Alle ritmische figuren die door alle instrumenten gespeeld worden, moeten ‘kloppen’ met de claves. Ze moeten dus kloppen met een 3-2 claves, of een 2-3 claves. De zaak door elkaar halen en bijvoorbeeld een 2-3 claves lick spelen terwijl de rest van de band een 3-2 claves speelt, is een doodzonde, ten strengste verboden, het swingt voor geen meter en je haalt iedereen uit zijn ritme. Voorzichtigheid geboden dus! Veel Cubaanse ritmes hebben een 3-2 claves en veel Caribische ritmes een 2-3 claves, maar er zijn veel uitzonderingen op deze regel, dus beschouw dit niet als een wet van Meden en Perzen.

Binnengekomen zonder navigatie? Klik hier