Basles

Ahmad Jamal

In het allerergste geval speelt de pianist niet eens de bas met zijn linker hand, maar komen zowel bas als drums uit zijn synthesizer. Aaargh!!! Zulke pianisten moeten echt snel verboden worden. Bassisten aller landen verenigt u! Kom onmiddellijk in verzet tegen deze afgrijselijke praktijken!

Ik snap wel waarom die toetsenisten dat doen hoor. Op de eerste plaats is het goedkoper. Ze hoeven geen bassist en geen drummer in te huren, die misschien ook nog eens een grote mond hebben en eisen aan hen gaan stellen. Op de tweede plaats kunnen zij op deze manier de drums zacht zetten. Dat scheelt natuurlijk enorm: nu kunnen ze zelf harder spelen dan de drummer, wat anders een onmogelijke opgave zou blijven. En ten derde: de ritme sectie uit hun doosje speelt altijd strak. Tegen dit laatste argument van de toetsenist kan ik helaas niets inbrengen, daar heeft hij gewoon gelijk in. Heel veel ritmesecties (en dus ook bassisten!) mogen best wat harder oefenen op hun strakheid. Niemand is blij met een rammelende ritmesectie; het mag natuurlijk niet zo zijn dat onze medemuzikanten de onnatuurlijke, mechanische beat van een ritme-box gaan prefereren boven de sublieme inbreng van een echt swingende ritmesectie. Dan doen we iets niet goed en dat mogen we ons best aanrekenen.

Bill Evans

Bill Evans

Dit gezegd hebbende: dit kan natuurlijk nooit genoeg reden zijn voor al die vreselijke, amuzikale, voorgeprogrammeerde bagger die uit de ritme-box van een toetsenist komt – het blijft natuurlijk oerlelijk, echt vreselijk. Ik hoor nog 10 keer liever een slechte ritmesectie dan deze onzin…

De pianist
De pianist is ons bassisten heel dierbaar, hij is een geweldig maatje in de ritmesectie naast de drummer. Echt erg prettig, die akkoorden van hem, de schakel tussen ons en de solist. Sonny Rollins heeft een tijdlang met een pianoloos trio lp’s opgenomen. Dat was behoorlijk populair onder Rollins diehards, omdat het de (desbetreffende behoorlijk geniale) solist extra vrijheid schonk. Hans Dulfer bijvoorbeeld vond het allemaal prachtig, die is sowieso een enorme fan van Rollins. Als ik naar die opnames luister, mis ik echter de pianist. Dat was niet de bedoeling natuurlijk. Dus wat mij betreft: leve de pianist!
Helaas verloopt de samenwerking tussen ons bassisten en de pianist lang niet altijd ideaal. God heeft de pianist in zijn oneindige wijsheid namelijk ook een linkerhand gegeven, en al kan een toetsenvirtuoos daar soms leuke dingen mee doen, die linkerhand van hem is dikwijls niet bepaald in ons voordeel. Aan de linkerkant van de piano zitten helaas allemaal toetsen in het frequentiegebied waar wij heer en meester horen te zijn. Vooral pianisten die veel in hun eentje spelen kunnen maar moeilijk van al die prachtige, glimmende zwarte en witte toetsjes afblijven. Terwijl het toch echt niet in hun belang is dat de bas onduidelijker klinkt doordat hij overstemd dreigt te raken door de lage tonen van de piano. Als je met zo’n pianist speelt, zit er niets anders op: je zult echt voor jezelf op moeten komen en hem moeten verbieden om in dat toongebied te spelen.

Voor veel bassisten zal dat lang niet meevallen en daarom zeg ik het ook. De meeste bassisten die ik ken zijn bescheiden, vriendelijke mensen, en bepaald geen haantje de voorste. Maar toch: als je goed wilt functioneren als bassist is het echt nodig dat je je wensen duidelijk kenbaar maakt, en bepaalde gewoontes van medemuzikanten zijn er zo hard ingesleten dat je haast niet duidelijk genoeg kunt zijn. De reden voor dit stukje is dus dat ik je wil aansporen om je mondig op te stellen. Niemand heeft er wat aan als de bas niet goed uit de verf komt en het is jouw verantwoordelijkheid om ervoor te zorgen dat de condities optimaal zijn voor jou.
Nu ik het er toch over heb; ik heb drie redenen voor deze rubriek.
1) Voor beginnende bassisten is er veel te weinig bekend over de dagelijkse praktijk van een bassist, en daar wil ik graag iets aan veranderen.
2) Er wordt veel onzin verkocht over bassen. Ik wil daar graag wat waarheid tegenover stellen.
3) Ik wil bassisten helpen om op de goede manier voor zichzelf op te komen. Maar heel weinig medemuzikanten schijnen te begrijpen waar wij bassisten behoefte aan hebben. Dat zullen we dus onverbloemd kenbaar moeten maken.
Ken je de stijl stride piano? Dat is zo’n stijl waarbij de pianist afwisselend een basnoot en een akkoord speelt. Ik zou echt niet weten wat wij daar als bassist nog aan moeten toevoegen. Toch beginnen sommige jazzpianisten zomaar opeens stride piano te spelen, werkelijk te pas en te onpas. Ik vind de enige goede taktiek: gewoon even ophouden met spelen en wachten tot de pianist klaar gekomen is. Dan weer invallen en vrolijk verder spelen.


Binnengekomen zonder navigatie? Klik hier