Basles
bas

Plaatste je hem verder weg, dan klonk de opname alsof ik in de kamer ernaast stond. Plaatste je hem dichterbij, dan werden de bijgeluiden te hard, met name het geratel van de snaren in de kam wordt onverteerbaar. Plaatste je hem lager, dan klonken de tonen als doffe klappen. Sommige bassisten kunnen dat laatste wel waarderen, die doffe klappen. Vooral live geeft dat veel power.
Christian McBride stopte de microfoon bij zijn optreden op het North Sea jazz festival vorig jaar zo ongeveer in de sleutelgaten. Ik vond dat doffe gedreun qua sound lelijk, maar veel power had hij wel. En hij speelde de sterren van de hemel.
Voor mijn Pedrazzini was een andere plaatsing nodig van de microfoon wat de afstand betreft, ongeveer 15 tot 20 cm iets boven de sleutelgaten is het beste. Bij mijn Cosi zet ik de microfoon zo dichtbij mogelijk, ter hoogte van het einde van mijn toets. Met de spullen die ik tegenwoordig heb en de opname methode die ik verzonnen heb, lukt het echt helemaal perfect om het geluid van die bas op te nemen zoals hij klinkt. Luister maar naar Tim, een opname van het Philip Baumgarten Trio.
Sommige technici plaatsen ook nog een extra microfoon wat hoger, om de snaargeluiden van de linkerhand mee op te nemen. Dat slaat natuurlijk helemaal nergens op, we hebben al veel bijgeluiden, laten we er alsjeblieft niet nog een paar bij verzinnen.
Maar zoals ik al zei, tegenwoordig neem ik liever zelf op. Dan blijk je geen mengpaneel van een miljoen gulden nodig te hebben. Hoe ik dat precies doe, kun je lezen in basles 99.
Ongelooflijk relaxed is thuis opnemen. Geen tijdsdruk, geen stress, niets. Opnemen wordt leuk!

Opnemen
Vroeger vond ik opnemen een ramp. Ik had met mijn groep een dure studio afgehuurd (ik vond vroeger alles duur, ik had maar weinig geld) en binnen veel te weinig tijd moest er een heel programma op de band worden gezet. Bij het eerste nummer ging het al mis. Een algemeen verschijnsel: zodra er wordt opgenomen valt elke muzikant uit de band (of op zijn minst één muzikant uit de band) ten prooi aan een vreselijke faalangst en existentiële twijfel over elke noot die hij speelt, met als gevolg dat de opname nergens naar klinkt en dat het eerste het beste nummer eindeloos moet worden overgespeeld. Daar heb ik me dus ook schuldig aan gemaakt. Opeens, op het moment suprème, daar in de studio, terwijl de klok maar verder tikte, tik-tak, tik-tak, vielen de schellen me van de ogen en hoorde ik opeens hoe ongelooflijk kloten ik een loopje (eigenlijk altijd al) gespeeld had.
Na veel geploeter en gedoe kreeg ik mijn loopje dan uiteindelijk op de band, beter dan ik het ooit gespeeld had – al klonk het voor mijn gevoel nog steeds kloten. Het hele nummer klonk trouwens braaf en inspiratieloos – terwijl er bovendien véél te weinig tijd overbleef om de rest van het repertoire op te nemen. Als het al lukte om alles op te nemen, klonk het even krampachtig als het eerste nummer. Vooral over mijn eigen spel was ik meestal enorm ontevreden. Aan het eind van de dag, tegen de tijd dat ik eindelijk naar huis mocht, had ik een knallende koppijn, ik voelde me volledig uitgewoond, onbevredigd en ontevreden over het resultaat van alle inspanningen.

Bovendien klonk mijn bas op de opname steevast veel en veel lelijker dan ik ooit voor mogelijk had gehouden, lelijker dan ik hem ooit had gehoord. Wat een ellende! Aan die ellende is nu grotendeels een einde gekomen: ik neem mijn bandjes zoveel mogelijk zelf op. Ik heb ondertussen 6 CD's opgenomen. De eerste CD van Pot, van Lienen & Baumgarten is in een bijzonder chique studio in België opgenomen.
Dat had wel wat hoor, een grote studio met een prachtige akoestiek, een mengpaneel van een miljoen (guldens nog), we hadden een weekend lang de vleugel van een kasteel tot onze beschikking, een bubbelbad, er werden driemaal daags maaltijden voor ons klaargemaakt, kortom de ontvangst van een gevierde popster.
Maar ja, over de opname ben ik niet tevreden (wel over ons spel, dat was prima). Mijn bas is vrij beroerd opgenomen. Daar heb ik wel weer wat van geleerd natuurlijk: vertrouw de opname technicus niet als hij zegt dat hij later, als de opnames klaar zijn, nog alles kan doen met je geluid. ‘Ik neem alles neutraal op’, zegt hij dan. ‘Geen hoog of laag’. Forget it; neutraal opnemen van de contrabas bestaat niet. Als je bas beroerd klinkt bij de eerste opname, dan blijft dat zo, hij kan hoogstens een ietsepietsje minder beroerd gaan klinken.
Wat heel belangrijk is, is de plaatsing van de microfoon. Mijn eerste bas klonk het beste als je de microfoon op ongeveer een meter afstand plaatste op een hoogte net boven de sleutelgaten.

Binnengekomen zonder navigatie? Klik hier