Basles

3. Ben ik vrij die avond? Als er bijvoorbeeld al een optie staat van een andere (veel leukere) groep, die nog geen uitsluitsel kan geven, wat moet ik dan? Meestal denk ik: nog even wachten maar. Je moet jezelf natuurlijk niet de kans ontnemen om met een goede groep te spelen. Als ik eenmaal een toezegging heb gedaan, dan houd ik me daar overigens aan. (Zie ook les 6, over normen en jazz).
4. Kan ik mijn eigen spel spelen? Een absolute voorwaarde, het moet wel leuk blijven natuurlijk. Dus als ik moet spelen met een drummer die geen ritme kan houden of begonnen is aan zijn winterslaap, dan maar liever niet. Maar dat overkomt me bijna nooit. En als het me dan eens een keer overkomt dat ik met zo iemand speel, dan weet ik zo’n drummer tegenwoordig wel wakker te schudden door met extra veel power te gaan spelen. (Hm, dat klinkt wat opschepperig, maar het is toch zo.)
Financiële overwegingen heb ik niet zozeer. Wat me het meest interesseert, is of ik groei, en om te groeien moet ik veel spelen, zo simpel is dat nu eenmaal. Ik speel liever voor wat minder geld dan dat ik niet speel. Daarom begrijp ik muzikanten niet die een minimum hanteren dat ze willen verdienen, met als gevolg dat ze maar zelden spelen. Ik doe dat niet, maar krijg de laatste jaren toch steeds meer uitbetaald – mede doordat ik steeds beter ga spelen, wat voor een groot deel het gevolg is van mijn drukke agenda wat optredens betreft.
Dit zijn natuurlijk geen wetten van meten of persen; je moet zelf weten wat je in je overwegingen wilt betrekken. Maar het is wel essentieel om hier je gedachten over te laten gaan. Als je het nog niet gedaan hebt, zul je hier beslissingen over moeten nemen. Ik hoop dat dit stukje je inspireert om je gedachten hierover op een rijtje te zetten.

Niveauverschil
Iedereen die muziek maakt zal het beamen: je leert het meest van samenspelen door met mensen te spelen die (veel) beter spelen dan jij. Goede muzikanten inspireren je en tillen je uit boven je ‘normale’ niveau. Als je veel met zulke mensen samenspeelt, wordt het ‘normaal’ om boven je ‘normale’ niveau uit te stijgen, zodat je op een goede dag een betere bassist bent geworden. Zeg dus liever geen nee als je gevraagd wordt om met zo iemand te spelen – zeg alleen nee als je zeker weet dat meespelen een afgang wordt, omdat je de muziek niet acceptabel ten gehore kunt brengen, want daar heeft natuurlijk niemand wat aan. Maar anders: gewoon doen, volle angst vooruit desnoods. Het is echt heel leerzaam, ik spreek hier uit ervaring.
Wat als je gevraagd wordt voor een optreden door mensen die veel (en veel) slechter spelen dan jij? Iedereen moet natuurlijk zijn eigen afweging maken op zo’n moment. Ik kijk altijd naar de volgende zaken:
1. Deugt de muziek? Als het jazz is, ben ik gauw tevreden, al zou ik niet voor vast in een Dixieland bandje willen spelen. Maar zowat elke stijl vanaf de bebop vind ik leuk. Heel vroeger heb ik een tijdje in een stemmingsorkest gespeeld (een soort jeugdzonde) toen ik erg hard geld nodig had, ik stond diep in de rode cijfers.


Na een aantal maanden stond ik heel positief op mijn rekening, maar was ik zelf flink depressief. Ik heb toen besloten: dit nooit weer. Liever arm dan ongelukkig. (Geheel terzijde: ik ben nu niet arm én heel gelukkig – dat kan dus ook). Sindsdien ga ik altijd goed na of ik de muziek leuk vind om te spelen en als dat niet zo is, speel ik niet.
2. Leer ik er iets van door mee te doen? Die vraag heeft natuurlijk veel te maken met de voorgaande vraag. Als ik vind dat de muziek deugt, dan is dat vaak zo omdat ik kan groeien door die muziek te spelen. Groeien, mezelf verbeteren als muzikant, vind ik een van de leukste dingen van spelen. Ken je dat, het gevoel dat je na een optreden krijgt als je beter hebt gespeeld dan ooit tevoren? Heerlijk is dat! Als de muziek al mijn concentratie en inzet vergt, voel ik mezelf meestal groeien. Bij jazz is dat eigenlijk altijd het geval. Natuurlijk, je kunt ook op de automatische piloot gaan spelen, dan kom je de tijd ook wel door. Maar ik haat die instelling, ik doe daar in elk geval niet aan mee. Ik zou niet weten wat je daaraan hebt: je neemt je verantwoordelijkheid niet ten opzichte van je publiek en ontneemt jezelf een kans om te groeien. Want groeien zit er echt niet in als je op de automatische piloot vaart.

Binnengekomen zonder navigatie? Klik hier