Basles

Ik koos voor piano en drums, zodat ik meteen kon checken of ik wel zuiver speelde. Ik ben nog steeds blij met die training in zuiver spelen, a prima vista akkoorden lezen en het noten lezen die ik mezelf toen gegeven heb; daar heb ik nog steeds plezier van. Bovendien heb ik toen actief kennis gemaakt met een enorme hoeveelheid standards.

Oefenen in het spelen van jazz is een fantastische manier om goed te worden op je instrument. Lopende bas spelen was voor mij een uitstekende manier om kennis te maken met de contrabas. Bij de meeste schema’s vlieg je door allerlei toonaarden, zodat je in jazz standards de meeste tonen wel een keer tegenkomt. Ook wordt het al snel saai om in één positie te blijven spelen, zodat je al gauw over je hele hals speelt – al zul je de duimposities (het gebied boven het octaaf op de G snaar) in het prille begin nog wat met rust laten. Voor de begeleiding heb je die posities niet echt nodig. Veel bassisten vinden het spelen in de duimposities erg moeilijk en er zijn zelfs bekende Nederlandse (jazz)bassisten die dat nooit onder de knie hebben kunnen krijgen. Maar ik moet wel zeggen: je bas klinkt ook in die gebieden prachtig, en als je hierop studeert, zul je er veel plezier van hebben tijdens solo's. Ik vind het erg prettig dat ik in de duimposities kan spelen, dat biedt toch wat leuke extra mogelijkheden. Af en toe klim ik naar de allerhoogste noten die er op mijn contrabas zitten.

Jazz is de beste leraar. Jazz spelen bezorgt je een surplus aan techniek, en harmonisch en melodisch inzicht in vergelijking tot andere stijlen als pop, rock, house, R&B, fusion, enz. Jazz is niet beter of zoiets, maar stelt wel hele hoge eisen aan jou als muzikant op harmonisch, technisch en melodisch gebied. Bij de meeste jazz optredens kom ik dan ook terecht in het grensgebied van wat ik wel en niet kan. Dat wil ik ook graag, want door daar regelmatig te vertoeven verleg ik mijn grenzen.

Les nemen
Van muziekleraren wordt vaak gezegd dat het niet uitmaakt hoe goed ze zijn op hun instrument; het gaat er vooral om dat ze goed moeten kunnen onderwijzen. Ik vraag me sterk af of deze ‘wijsheid’ wel geldt voor de basleraar lichte muziek. Bij het doen van deze uitspraak gaan mensen er namelijk van uit dat het volledig bekend is wat er geleerd moet worden. Elke basleraar zou uit een soort reservoir van kennis over bassen kunnen putten. Het zou bijvoorbeeld duidelijk zijn hoe jazz gespeeld moet worden op de contrabas; je zou alleen maar op zoek hoeven te gaan naar een inspirerende leraar die je deze wijsheden vervolgens op een leuke manier zou bijbrengen.

Helaas pindakaas, dit is niet de waarheid. Hoe je alles op de handigste manier kunt doen is nog zeer onduidelijk, vooral op de contrabas, die sowieso al moeilijker te bespelen is dan de basgitaar. De afstanden zijn groter, de hals is dikker en de snaren staan hoger. Ik zou zeggen: neem niets aan van je basleraar als hij niet zelf perfect kan spelen wat jij wilt leren of wat jij volgens hem moet leren. Dat is eenvoudig na te gaan: je vraagt gewoon of hij even voor wil spelen wat jij wilt leren of hij bedoelt.

Verspil dus geen tijd door te proberen om snel te leren spelen op de contrabas op de manier van je leraar, als hij dit niet zelf zonder enige zichtbare inspanning kan doen (want ik kan je verzekeren, het is echt mogelijk om ontspannen razendsnel te spelen op de contrabas). Luister niet naar de door hem voorgestelde techniek om in de duimposities te spelen als hij zelf niet goed in de duimposities kan spelen.

10 tegen 1 dat je anders een ontzettend onhandige techniek leert, zodat je enorm veel tijd verspeelt en veel langer nodig hebt om te begrijpen hoe het wél moet dan strikt noodzakelijk is (zoals ik).

Dat ging dus over techniek. Even uitgesproken ideeën heb ik over de oefenstof waarmee je leraar je wenst op te schepen en het huiswerk dat hij meegeeft. Neem een leraar die je oefenstof geeft waar je veel plezier aan beleeft. Het is helemaal niet nodig om vervelende dingen te spelen, het is veel beter om leuke dingen te spelen zodat je steeds zin houdt om lekker te oefenen op je instrument. (Zie ook les 2, oefenen).

Als je jazz wilt leren spelen, begin dan meteen met het oefenen van standards. Een goede leraar kan je zodanige aanwijzingen geven dat je bijvoorbeeld al meteen met het schema van Blue Monk (Thelonious Monk) aan de gang kunt gaan, of met Watermelon Man (Herbie Hancock). Leuk om te doen en bovendien ben je gelijk bezig met het oefenen van stof waaraan je veel kunt hebben in de toekomst. Toen ik contrabas leerde spelen (ik speelde al basgitaar), heb ik mezelf een tijdlang gedwongen om elke dag een aantal thema’s van standards te leren spelen. Ook moest ik dan van mezelf een tijdje lopende bas spelen en soleren over de akkoorden van het desbetreffende schema. Dat deed ik destijds met behulp van Band-in-a-box, een computer programma waarmee je (bijvoorbeeld) snel een trio bezetting het door jou zojuist ingetypte akkoordenschema kunt laten spelen.

Binnengekomen zonder navigatie? Klik hier