Basles

Jimmy Garrison

Je kunt er bijvoorbeeld nooit zeker van zijn van wat er aan het eind van een schema gebeurt. Is de solist klaar? Moet je gas terugnemen, of is hij juist van plan er een schepje bovenop te doen?
Zet je oren wijd open, laat je leiden door wat je hoort. Ik zeg dit nadrukkelijk omdat het wel eens voorkomt dat begeleiders vinden dat het tegen het eind van het schema mooi geweest is en dat de solo nu lang genoeg geduurd heeft. Dan gaan ze bijvoorbeeld heel zachtjes spelen – terwijl de solist juist aanzette voor zijn ultieme climax, die nu helemaal in het water valt. Dat kan natuurlijk niet, zo verpest je een solo.
Jij bepaalt als bassist niet wanneer een solo lang genoeg geduurd heeft, dat doet de solist. Als je een solo begeleidt, ben je BEGELEIDER en niets anders – dus niet de regisseur van de solo. Nu ik nog eens nalees wat ik hier opgeschreven heb, realiseer ik me nog duidelijker wat een gigantisch moeilijke taak wij als bassisten eigenlijk hebben. De meeste mensen horen ons niet of nauwelijks, maar tegelijkertijd hebben wij een enorme verantwoordelijkheid. Wij moeten een soort supermuzikanten zijn om volledig aan die verantwoordelijkheid te kunnen voldoen… Gek dat ik dat eigenlijk helemaal geen probleem vind. Voor mij is bassen genieten, niets meer en niets minder. En dat mag het voor jou ook zijn!

bas

Ahmad Jamal & James Cammack

Begeleiden
Ga er maar aanstaan. Als bassist verzorg je niet alleen de basis van de muziek, maar tegelijk dien je onmiddellijk te reageren wanneer er onverwachte dingen gebeuren op het podium. Het fundament verzorgen slokt natuurlijk een groot deel van je aandacht op. Tegelijkertijd dien je je te realiseren dat wat er op het podium gebeurt, nooit helemaal voorspeld kan worden. Dit geldt niet alleen voor de aankomende jazzbassist – want in de jazz is het natuurlijk regel dat er onverwachte dingen gebeuren – maar voor elke bassist, alleen al omdat je zo vaak corrigerend op moet treden. Jij bepaalt de basis en je moet serieus rekening houden met oneffenheden in de timing van je medemusici. Je corrigerende rol is een van je voornaamste taken. Hoe beter de musici waarmee je speelt, hoe kleiner die rol wordt, maar verdwijnen doet hij waarschijnlijk nooit.

Zoals ik al zei, moet je serieus rekening houden met de grillen van de solist. Idealiter ken je het schema op je duimpje, zodat je niet meer hoeft na te denken over de noten die in het schema passen en zoveel mogelijk aandacht kunt vrijmaken voor het volgen van de solist. Luister goed: waar gaat de solo naar toe?
Werkt de solist toe naar een climax, zodat jij dat in je begeleiding kunt illustreren? Bouwt hij zijn solo af, zodat jij voor een meer voorzichtige begeleiding moet kiezen? Werkt hij toe naar een tweede climax? Alles is mogelijk. Een solo is een avontuur, en als bassist verkeer je in de geweldige positie om daar volop van mee te kunnen genieten en er een actieve bijdrage aan te leveren. Je dient op elk moment dat avontuur aan te gaan; je kunt nooit op je lauweren rusten en uitsluitend de nootjes spelen waar het schema om vraagt. Dat betekent dus ook dat je je moet laten leiden door de solist, en een bijna telepathisch vermogen moet ontwikkelen voor wat je begeleiding betreft.